“Doktor Türkk, arzu ederseniz küçük bir pasajla başlayalım. Şuna ne dersiniz? Kim yazmış Sizce?: ‘…Herşeyden önce, romantikler için estetik, bilinmeyenin (güzel)duyular üstündeki etki alanıdır. Aynı zamanda bilinçli kavrayışıyın ötekisidir, akılla kavranabilir olanın dışındaki alandır; ırkçılık ise bilinmeyenden akla aykırı olarak korkmak ve nefret etmektir. Yani hala akıl metinlerinin içindeki bir konudur, çünkü ırkçının korktuğu bilinmeyen, aklın yöntemleri ile öğrenilebilir…sınanabilir…’… ”

“Bu metnin, Alman romantiklerini değerlendiren yapıbozumcu, ‘dekonstruktivist’ bir doktora tezi olması hayli muhtemeldir Sayın Profesör Almann. Ayrıca eser, ırkçılığın Alman romantizmi ile bağdaştırılabilirliği tezini reddediyor gibi. Ama bence, estetik duygulanımla estetik düşünceyi birlikte kavramaktan uzak. Büyük olasılıkla kaynak metin İngilizce ya da Fransızca. Estetiğin, hoşa giden bilinmezlerle ilgili olduğunu ve bilişsel olarak açıklanabilir ve sınanabilir kavrayışlarla, öyle olmayan kavrayışlar arasındaki ayrım çerçevesinde; ussal olanın ötekisi olduğunu söylüyor sanırım. Her koşulda estetiğe, aklın gölge topraklarında yer arayan ya da arandığından sözeden bir yaklaşım. ‘Estetik an’ ile ‘estetik süreç’ arasındaki farka değinerek eleştirisi de yapılabilir tabii bu tümcenin. Yani denebilir ki, evet ‘estetik an’, yani güzellikle karşılaştığınızda göstereceğiniz ‘vay canına’ nidası, aklın gölge topraklarındadır ama aynı güzellikle karşılaşa karşılaşa yaşayacağınız “estetik süreç”, sizi düşünmeye itecek ve estetiği gene akıl metinlerine döndürürecektir.

‘Beni bağlamaz’ın güzellik felsefesi bağlamında açıklanması gerekirse incelediğimiz cümle kurulabilir. Ya da şöyle denebilir: ‘Zevkler ve renkler tartışılmaz. Herşey, her yol mübahtır. Sofistike soslu balıkla koka kola içebilirsiniz. Hatta daha da ileriye gidip tuvalet ihtiyacınızı ana caddede giderebilirsiniz. Nasılsa her yol bir kültür, her oluş bir öteki’dir ya! Biz de ötekiyi mutlaka sevmek zorundayızdır. İşte lütfen o ötekiye dokunmayalım, bırakalım tuvalet ihtiyacını ana caddede gidersin’…”

“Çok şakacısınız Doktor Türkk de metin, estetiği aklın tam olarak neresinde görüyor ve bunun ırkçılıkla bağlantısı ne?”

“Aklın, makul nedenin, açıklayabilme yetisinin, analitik kavramanın ötekisi olarak görülen estetik duygusundan sözediliyor sanırım. Böhme kardeşlerin 1983 de yazdığı bir kitap varmış: ‘Aklın dışındaki’… Ama ben, estetiğe öyle bakmak istemiyorum, henüz öyle bakacak aşamaya gelemedim çünkü… yapısal olarak gelemedim. Ortada bozacağınız derli toplu bir yapı yoksa, ortada sadece gecekondu varsa yapı-çözümcü olamazsınız, kerpiç evin neresini çözeceksiniz? Pre-modern kabilecilikte takılı kalmışsanız, hangi modern devleti yapı-çözeceksiniz?”

“Hangi devletten bahsediyorsunuz, Almanya’dan değil herhalde?”

“Hayır efendim Almanya’dan bahsetmiyorum.”

“Peki o zaman, bu pasajda sizin dikkatinizi çeken tartışma ne?”

“Bu pasajda beni, ırkçılığın açıklanmasından çok estetik süreçler içinde dışlananın hangi koşullarda yeniden içeri alınabileceği ve bu içeri-buyur-etme yetkisinin kime verileceği ile gerekçelerinin nasıl bulunabileceği ilgilendiriyor. Şiddet, dehşet, çürüme ve yıkıcı şehvetin yaşattığı tiksinme duygusunun, bir anlamda iğrencin sanatsallaştırılmasının estetik olarak nasıl kavranıp açıklanabileceği. Kimi iğrenç olan estetik iken kimi öyle değil ve bunun bir açıklaması olmalı. Yoksa, Paris Hilton’u, kendi Paris Hilton-üstü-sırça-köşklerinden zevkle izleyip dinleyen hiper-pre-post-modern arkadaşlarımı bir türlü anlayamayacağım. İyiliğin, eski komşusu estetiğe gitgide yabancılaştığı bir çağdayız. İyilikle özdeşleştirilen nitelikler başarısızlığa yolaçıyor. Sonuç: Bol paçalı, yamalı pantolonu ile metroya binen ‘idealistin’ estetikten uzak olduğu düşünülen görüntüsü! Kötülükle özdeşleştirilen nitelikler ise başarıya götürüyor. Sonuç: Kuğu boyunlu siyah limuzinin ‘estetik’ görüntüsü! İçinde kimin oturduğunun önemi yok. Aslında limuzinin içinde gerçek bir insanın olup olmaması da ilgilendirmiyor kimseyi artık. Hiperreal olsun yeter. Gerçek sanılsın, herkes gerçekmişçesine yaşasın o yalanı, yetiyor… Yani estetik, iyilikten ve bugün artık neredeyse güzellikten bile uzaklaştığı oranda menfaatçi-işlevselliğe, paha fikrine yakınlaşıyor… Post-modernizm de, ucundan kenarından anlayabildiğim kadarı ile, pek çok önceli eleştiririp sorgularken kendi tuzağını yaratıyor, estetiği; akıl sağlığından ve disiplinden uzaklaştırıyor. Hegemonyadan kaçalım derken böcekler imparatorluğuna doğru pupa yelken açılıyor olabilir. Bu bağlam içinde suyun altında beş ay yaşayıp ölüm tehlikesi ile karşı karşıya gelmek ‘estetik’ oluveriyor. Bunun yanında tatlı olarak ‘Paris Hilton’ servisi yapılıyor. İdrarımı bir leğene doldurup sanat galerisinde sergileyebilirim, salt o galeride sergilenmesi bile sanat kabul edilebilir. Bu, işin kurumsal ve biçimsel boyutu. Sanatçının kimliği, toplumsal ortam, sanat endüstrisi vs. tartışmalara girmek istemiyorum efendim ama içkin bir boyut yok mudur? Estetiğin içkin ölçütleri, yok mudur? Estetik an’a odaklanırsanız yoktur ama estetik sürece bakarsanız, olabilir.”

“Estetik kavramına içerik bulmak neden bu kadar önemli?”

” ‘Sanatın işlevi nedir’ sorusuna vereceğimiz yanıtla doğrudan ilgili olduğu için. Sanat, ne olduğunu değil de ne olmadığını tanımlamakla başlarsa işe, doğru dürüst bir estetik kuramı yaratılabilir diye düşünürüm efendim. O zaman estetiğin de akıl-içi, akıl-dışı, aklın-berikisi, aklın-ötekisi arasında tam olarak nerede durduğu daha kolay anlaşılabilir.”

“Yukarıdaki ‘çarpıcı’ örneğinize dönecek olursak, idrarın leğene doldurulup bir müzede sergilenmesinden hiç hoşlanmıyormuşsunuz gibi bir izlenim doğdu bende, doğru mu?”

“Doğru efendim.”

“Niye hoşlanmıyorsunuz? Ya da şöyle sorayım soruyu: Hangi koşullar altında bu sergiden hoşlanmazdınız?”

“Sanat, nereye konarsa konsun ve kim tarafından sunulursa sunulsun güzelse ya da güzel olmasa bile çarpıcı ve meydan-okuyucu ise sanat sayılabilir. Alın leğeni, götürün kaldırıma koyun, bir pislikten ibaret olacaksa, bunun neresi sanat olur?”

“Bağlam içinde güzel olma ya da çarpıcı olma durumu olamaz mı?”

“Olabilir efendim ama herkesin, böyle bir leğeni müzeye kabul ettirebilmesi zordur. İdrarınızla dolu leğeni, o önemli müzede sergileyebilmek için sanatınıza dair olmayan başka türlü bir ‘iktidar’ kullanmanız gerekir. O zaman da bir mantıksızlık ortaya çıkar. Aynı leğende A’nın idrarı varsa sanat olur, B’ninki varsa olmaz gibi. İşte bu sorun bize kültür endüstrisi tartışmalarını hatırlatır efendim. Eski çağlardaki anonim metinleri, efsaneleri, masalları çok severim o nedenle… Kendilerini, yaratıcılarından ve pazarlamacılarından kurtarıp böyle göreli değerlendirmelerin önünü almışlardır… Ama bugün çok zor anonim sanat üretmek. Anonim paketlenemez, işlenemez, markası, patenti alınamaz, o yüzden sevilmez, kültür endüstrisi anonimi sevmiyor artık, yaratıcısıyla birlikte pazarlanan hiperreal ‘ürün’ü seviyor… Peşin parayı seviyor… Yaratıcı ölmüşse daha da iyi, hele hele son yaratısı ölümünden 70 yıl öncesine denk geliyorsa, daha da çok seviyor… Hammaddesi bedava ‘ürün’ü kim sevmez, işle, işle pazarla…şey yani, uyarla uyarla, pazarla… ”

“Şu örneğinize dönelim: Bu tip post-modern yaratılarda müthiş bir meydan okuma potansiyeli bulunmaz mı? Güzel sanatlar olmasalar bile, çarpıcı ve sarsıcı sanatlar olurlar onlar…”

“Ama Profesör, ya post-modern araçlarla saldırdığınızı sandığınız iktidara hizmet ediyorsanız? Ya sizin kafa tuttuğunuzu sandığınız tekelci sanat endüstrisi idrarınızı leğende sergilemenize ‘bayılıyorsa!’ Ve en kötüsü, ya siz, ‘iktidara’ bayılıyorsanız? Yanlış anlamayın, şu ya da bu iktidara bayılmaktan bahsetmiyorum, benim asıl sorum şu: Siz, her zaman ve her yerde iktidara bayılıyorsanız, ne olacak, diye soruyorum. O zaman, sanata dair olmayanı, sanata karıştırmış olmaz mısınız? Sanatınıza icazet verecek bir mercii peşinde olmaz mısınız? Böyle bir tehlike yok mu? Gölge topraklar, kimileri için sakınılacak alanlar değil. Gez dolaş ve dön. Yeniden yüzeye çıkabildikten sonra lağıma düşmekten kim korkar! Yukarı çıkma garantisi varsa kim istemez dibe vurmayı? Cebimde G7 pasaportuyla ‘üçüncü dünyada’ hızlı gazeteci olabilirim. Üçüncü dünyalı olabilir miyim peki? Hayır, olmam. Olamam değil, olmam. Gölge topraklar benim için hayli tehlikeli. Bir grup tıp öğrencisi olabilir ve ölümden sonrasını araştırma niyeti ile solunumumu durdurabilirim. Böyle ‘hareketlerden’ kimileri sağ çıkar, kimileri ölüp gider. Kimse beriki ölmüşken öteki niye yaşıyor acep diye sormaz. Neticede böyle önemli şeylerin yerleşik halk topluluklarına da açıklanabilir olması gerek. İşte Sayın Profesör, Kant’da en çok sevdiğim de odur. Uçuk-kaçık laf-ebelerine değil, yerleşik halk topluluklarına elle tutulur metinler vermiştir. ‘Post’ları da bu geleneği sürdürmektedirler. Salt laf-ebeliğine, ‘herşey-uyar-bana’lara, ‘her üç satırda bir a harfini kullanmayacağım’ diye ortaya dökülen hokkabazlıklara diyeceğim çok, çok da konu dağılsın istemiyorum. Ayrıca elle tutulur her metin bir sistem, bir ‘yapı’ olarak saldırıya açık hale gelir tabii. En çok da hokkabazların saldırısına açık hale gelir. Sistemi, yapıyı darmadağın etmek isteyenler, bunu çözmeye, yapının dokusuna gizlenmiş şiddeti açığa çıkarmaya çalışırlar. Kötü bir şey mi? İyi tabii. Neden kötü olsun? Son derece değerli. Ama yapıya saldırmak, ‘her şey uyar’a dönerse, bilemiyorum, sonu nereye varır…”

“Metne dönelim isterseniz Doktor Türkk, lütfen…Ve bilhassa, metindeki öteki kavramına…”

“Sayın Profesör Almann, sanırım incelediğimiz metinde kullanılan öteki, dışlanmış olan demek. ‘Öteki’, hegemonyanın yarattığı karşıt kavramlardan biri olarak ele alınmış. Böylece estetik de, makul gerekçeler sunan aklın bilinçli olarak kavrayabileceği şeylerin dışındaki gölge topraklar olarak değerlendirilmiş. Fakat Professor Almann, yine de şiddetin, nefretin ve bir takım rezilliklerin nasıl olup da estetik kültürümüz içinde bir yer edinebildiğine şaşıyorum, o kadar. Nerede o görmeyi olanaksız kılarak gösteren, nerede salt acı ya da hüzün vererek hoşa giden?! Dilin koca koca kavramlarının şiddet oyunlarını gerçekten ifşa eden ciddi küçük hikayeler nerede?! Nüktenin içine gizlenmiş ölüm-korkusu nerede? Meta-kuramlara inancımızı yitirmiş olabiliriz ama ahlakı aramak, gerçekleştirilmesi olanaksız diye vazgeçilmesi gereken bir çaba mı? Anlıyorum, her şeyi soyut bir emirler-ve-yasaklar diktasına oturtmayalım, peki ama küçük hikayelerde gerçek ‘ötekiyi’, gerçek ‘farklı’yı nasıl bulalım? Üstelik zamanımız ve mekanımız bu derece sınırlanmış iken? Hiperreal ‘öteki’ den bahsetmek yerine real ‘öteki’den bahsetmek, ötekiden bahsedebilmenin asıl yolu değil mi?”

“Şakacısınız Doktor Türkk… Metin, Sorbonne’da doktora yapan Amerikalı bir yazara ait. Alman idealizminin estetik anlayışı açısından ırkçılığı değerlendiren bir kitabından alıntı.”

“Tahmin etmiştim Profesör Almann.”

“Fakat şimdi beni affedin…Konumuz sanat felsefesi ile ilgili olsa da, Doktor Türkk… Daha çok Alman romantizminin ırkçılıkla bir ilişkisi var mı yok mu, onu tartışıyoruz, biliyorsunuz. Yani romantik birlik ve bütünlük fikri bağlamında…Hatta idealist felsefenin, ‘evrensel akıl ilkesi’ bağlamında.”

“O açıdan şunu söyleyebilirim Profesör Almann…Metnin, ırkçılığı, hem akıl metinlerinin içinde hem de akla aykırı ve belki de bu nedenle de kontrol altına alınabilir görmesi oldukça iyimser, hatta naive bir yaklaşım. Yoksa incelediğimiz metin, politika mı yapıyor? Aklın ötekisi ile akla aykırı arasındaki farkı daha net açıklaması gerek…”

“Takip eden bölümlerde onu yapıyor Doktor Türkk…”

“Eh… iyi o zaman. Bilemiyorum efendim. Çoğumuz, Alman anti-semitizmini, aydınlanma felsefesine karşıt olarak görürüz ama Alman idealizminin köşe-taşlarından birinin anti-semitizm olduğunu ve karşısına rasyonel-olmayan, evrensel-akıl karşıtı, oryantal bir ‘Yahudi’ oturttuğunu düşünenler de var. Var mıydı öyle bir ‘yahudi’ o zamanlar. Muhtemelen yoktu, yoktu ama öyle ya da böyle inşa edilebilmiştir o ‘yahudi’. Bana soracak olursanız, Alman romantiklerinin, Alman idealistlerinin ya da artık Alman olan ne varsa onların hepsini bir kefeye koyup tespitlerinizi salt romantizmin-anti-semitizmi üzerinden yapamamalısınız. O zaman siz de eleştirdiğiniz kabilecilik fikrine saplanmış olmaz mısınız? O zaman biri gelir, Nietzsche’yi, Karl Marx’ı, Sigmund Freud’u, Edmund Husserl’i, Emil Ludwig Fackenheim’ı, Franz Rosenzweig’ı, Walter Benjamin veya Emmanuel Levinas’ı, hele hele Martin Buber’i, ‘Yahudi’ kefesine koyar ve Alman felsefesini Alman-Alman-felsefesi ile Yahudi-Alman-felsefesi olarak ikiye ayırır. Buber’i en sonunda zikrettim çünkü o, İkinci Dünya Savaşı sonrasını görmüştü… Bununla beraber hepsinden ziyade Theodor Adorno’da çok iyi bir Alman gördüğümü inkar edemem… Yani ‘Alman’ olan nedir ki? Kimdir ‘Alman’? Eğer Alman felsefesi ile Yahudi-Alman felsefesini birbirinden ayırabileceğinize inanıyorsanız, buyrun ayırın. Ama bu mümkün değildir kanısındayım. Birbirleriyle simbiyotik ilişkileri var.”

“Irkçılıkla mücadelenin yolu, modernitenin alaşağı edilmesi midir?”

“Olabilir efendim ama örneğin Adorno’ya göre, modernitenin eleştirisi, aynı zamanda modernite öncesinin de eleştirisi olmak zorundadır, post modern’e sarılmak, modern-öncesine dönmek anlamına gelememelidir. Aksi durumda modernitenin ölümcül yanlışları, post-modern koşullar altında da gerçekleşecektir. Yani kız çocuklarını sünnet etmek yanlıştır, nokta. Ne kadar post modern olursam olayım, kız çocuklarını sünnet edenleri yamanılası ‘ötekiler’ olarak göremem. Benim için asıl ‘öteki’, real ‘öteki’, ‘kız çocuğu’dur çünkü. İktidar, sevilesi ‘öteki’ olamaz, iktidar didiklenesi ötekidir. Şüphesiz, aydınlanmanın da bir ters dialektiği vardır. Karanlıktan mutlak ışığa doğru artan ışık yoğunluğu haddinden fazla olduğunda da kör olabiliriz… Anladık, anladık ama aydınlanmayı tırnak içine alan aydınlanma eleştirileri de aynı yanlışa düşmemeli. Adorno, bu tehlikeyi görmüştür ve bugün yeniden son derece güncel hale gelen bir felsefeci olmasında bu uzak-görüşlülüğünün payı vardır.”

“Ya ırkçılık?”

“Sayın Profesör, bence ırkçılık da, modernite koşulları altında modern-öncesine bir dönüştür. U-dönüşüdür. O nedenle, post-modernin, modernite eleştirisine dahil olan bir konudur. Birbirlerinin can düşmanı gibi görünmelerine karşın, hem Heidegger hem de Adordo modern çağın teşhisini iyi koymuşlar gibime geliyor. Bence incelediğimiz pek çok post-modern metnin içine onlar ışık tutabilir. Ve Heidegger’in çocuklarına hiç de sempatim yok değil: Hannah Arendt, Karl Löwith, Hans Gademer vs. Ama post-modern Faucault-Derrida, Lyotard diye girmiştik ya Sayın Profesör… Semiyotik, hermönetik filan… şimdi onların İkinci Dünya Savaşı öncesindeki kaynaklarına bakacak olursak…”

“Affedin. Sözünüzü kestim Doktor… Az sonra çıkmak zorundayız. Sonuç olarak ne diyorsunuz?”

“Diyorum ki efendim, ırkçılık, hiç de akla aykırı değildir. Irkçılığın modern-öncesi bir kaynağı vardır ve o kaynak yolu ile modernitenin akıl metinlerinin içine pekala alınmıştır. Irkçılık, Zenofobi değildir. Zenofobi, ayağınızın altında değişik bir böcek türü görmüşseniz hemen irkilmeniz gibi bir şeydir. O refleks, akla aykırı olarak ortaya çıkabilir. Mesela, küçük bir hareketli gölgeyi böcek sanırsınız, çığlık çığlığa bağırmaya başlarsınız. Ama entomolog arkadaşınız size o böceğin hiç de zehirli olmadığını, size bir kötülük yapmayacağını ya da işte böcek sandığınız canlının, böcek değil de bir tür kelebek olduğunu vb. bir çok şeyi açıklarsa rahatlarsınız. Genel bir böcek fobiniz yoksa yani…Böceği sevmeye başlamazsınız hemen tabii ama artık ondan eskisi kadar korkmazsınız. Böcek sandığınızdan korkup çığlığı bastığınız an akla aykırı bir ‘ırkçı an’mış, farkına varırsınız.

Modern ırkçılık ise akla aykırı reflekslerle ifade edilen pre-modern zenofobiden başka bir şeydir. Modern ırkçılık bir “süreç”tir. Süreç olduğu için de refleks olmaktan çıkmış, akıl metinlerinin içine, hatta o metinlerin en rahat köşesine yerleşmiştir. Irkçılık hakkındaki teoriler hep onsekizinci yüzyılla başlar ve günümüze gelir. Fakat bence bu yaklaşım çok eksik. Modern devletten önce, “benim varoluşum için başkalarının yokolması lazım” diyen pre-modern ırkçılık bugün “benim daha sağlıklı, daha saf ya da diyelim daha yüksek kültürlü, daha korunaklı, daha medeni kalmam için başkaları yokolmalı” demese de “benimle birlikte yaşamamalı, yanımda yöremde olmamalı, benden uzak olmalı” diyor. Yani, modern öncesi argüman modern dönemde dönüşmüş bir biçimde karşımıza çıkıyor ve ‘bir süreç olarak’ pek çok makul gerekçesi olduğu için akla uygun sayılabiliyor. Düşünün, güllük-gülistanlık bir evde oturuyorsunuz, “karanlık” birileri yaşam alanınıza doğru yaklaşıyor, o alanı elinizden alma ve orayı cehenneme çevirme tehlikesi yaratacaklarına inanıyorsanız, sınırları kapatırsınız. Bu tepki akla uygundur. Ama o yabancıların size zarar vermeyeceklerini öğrendikten sonra dahi, hatta o yabancıların size zarar vermemesi sizin elinizdeyken dahi, ilk tepkinizin aynısını göstermeyi sürdürüyorsanız, ortada ciddi bir problem vardır. Demek ki bir tertip içindesiniz. Demek ki, bugünkü rahatınızı, yarınlarınızın rahatlığına tercih ediyorsunuz. İlk anda uygundur yabancıyı uzak tutmak, uygundur da doğru mudur? İyi midir? O zaman tartışma konusu olması gereken asıl nokta, ırkçılığın akla aykırı mı yoksa aklın ‘ötekisi’ mi olup olduğu değil, hangi aklın ne zaman ‘doğru’ ne zaman “yanlış” olduğu sorusu değil mi? Irkçılık doğru değildir, ‘hakça’ değildir ve süreç içinde hakça değildir. Yoksa çoğu zaman, çoğu ‘şimdiki-zaman’ pek makul bir tutum olabilir. İnsanoğlu, akılla-akıldışılık, aklın berikisiyle-aklın ötekisi üzerindeki tartışmaların yanına, aklın iyisiyle aklın kötüsü tartışmalarını da koymuştur. Irkçılık, daha çok aklın doğrusu ve yanlışıyla ilgili bir tartışma olmalıdır kanısındayım.”

“Ötekiyi kabul edelim diyorsunuz yani, bunu şimdi-hemen başaramasak bile, süreç içinde neler yapabiliriz diye bakalım… Öyle mi diyorsunuz?”

” Ama öte yandan ırkçılıkla savaşacağım diye öteki-sevdanızı abartır, karşınıza çıkan her ‘öteki’yi kendi benliğinizin ayrılmaz-parçası kılacak kadar yamalı-“hoş”-görülü olmaya çalışırsanız, hatta çoklu-benlikli olmaya çalışırsanız, sonunuzun nereye varacağını tahmin etmek zor değildir. Bir kere, post-modern ‘öteki’, her ‘öteki’ değildir. İkincisi, post-modern epistemoloji, egemen-akla (ve özellikle gayri-meşru egemen akla), egemen-mantığa, otoriteye ve genel-geçer kabul edilen deneysel bilgiye şüpheyle yaklaşılmasını öngörür, deney yapılmasına, gerçeğin araştırılmaya devam edilmesine değil. Üçüncüsü, post-modernin “ötekiye ait olanı” geri dönüştürüp gene ötekiye pazarlayan post-endüstriyel hegemonyaya yataklık etmesi tehlikesidir. Ne hikmetse ‘öteki’, ‘öteki’ diye tutturan hiçbir batılı felsefeci, metinlerini batı-dışı kaynaklardan yararlanarak inşa etmemiş, ‘modern gelenek’ adını verdikleri ‘geleneği’ homojen kalıplar içine sokarak, totaliter tuzağa ironik şekilde kendileri düşmüştür.

Subjektivitelere karşı mıyım? Neden olayım? Bir insan; hem insan, hem bitki, hem ozon tabakası olabilir, öyle olmuş gibi yapabilir, tahayyül edebilir. Ama bir insan uzaktan kumandalı bir bomba, kız-sünneti usturası, kaçak-işçinin az sonra yanlışlıkla başına düşecek bir vinç parçası olmak zorunda mıdır? Her şey oldunuz, her şeyi anlayabiliyor ve hoşgörebiliyorsunuz, her öteki hakkında hoş fikirler besliyorsunuz diye daha iyi mi davranacaksınız? Cicili-bicili fikrinizle hizmet ettiğiniz ‘netice’ iyi bir netice değilse post-modern bile sayılmazsınız. Önce sonuç olarak ne istediğimize karar verelim. Farklılıklara saygıyı mı savunuyoruz yoksa iyinin yanında ve eş-değerli olarak (hatta iyiden daha gürültülü olan) kötünün, zalim ahraz her borunun öttüğü kakafoniyi mi? ‘Gerçekten’ çok renkli bir dünyanın mı peşindeyiz? Yoksa herkes, artık ‘herkes’ olduğu için, herkesin –doğallıkla- birbirine benzeyeceği bir dünyanın mı? İnsanı insana kul edenler, kız çocuklarını sünnet edenler, nehirleri kirletenler ve benzerleri, sevilesi ‘öteki’ler değildirler. Öteki-ötekidirler ve ister kravat taksınlar isterse imam gömleği giysinler onları eleştirmek ırkçılık değildir. Hele hele çoktan iktidar koltuğuna oturmuşlara ve artık ‘mecburen’ daha az hesap verir hale gelmişlere ‘canım ötekiciğim’ okşayışları servisi yapmak, akıl metinlerini olmasa bile, midemizi bulandırır.”

“Neden bu kadar kızgınsınız Doktor Türkk, bu sadece bir kollokyum ve affedin, kime kızdığınıza da akıl erdiremedim.”

“Sevgili Profesör Almann, kusuruma bakmayın, affedin zamanınızı aldım.”

“Ama bana borçlusunuz, gelecek sefer şu kızgınlığınızın nedenini anlatıverirsiniz umarım…”

“Tabii efendim.”

“Çıkalım mı?”

“Çıkalım.”

Tags: akıl, aklın ötekisi, estetik düşünce, idealizm, İktidar, ırkçılık, modern, post-modern, pre-modern, romantizm, sanat felsefesi

Bu yazı 7-05-09 - 10:28 pm 'de İçerik Bölümünde Yayınlanmıştır. Bu yazıya gelen yorumları RSS 2.0 Beslemesi yardımıyla takip edebilirsiniz.